Object in de kijker

Beschrijving: Bronzen reliëf met engel en leeuw op een sokkel.

Locatie: Plantsoen voor de gemeentelijke feestzaal – Hoogstraat 1.

Kunstenaar: Joseph Baudrenghien.

Datum: 1919.

Context: Het bekende standbeeld in Beersel is uitzonderlijk in die zin dat het, in tegenstelling tot de oorlogsmonumenten in de andere deelgemeenten, niet tot stand kwam op initiatief van het gemeentebestuur, maar bekostigd werd door een privé-geldschieter, met name geuzebrouwer Frans Van Haelen uit de Put Van Kalevoet.

Gezien de omvang van het beeld moet dit een flinke bom duiten gekost hebben. Welke motieven zaten hierachter? Handelde Van Haelen uit zuiver kunst- en/of vredelievende motieven, ter bevestiging van zijn ‘sociaal prestige’ of omwille van politieke overwegingen?

In elk geval werd het oorlogsmonument van Beersel vervaardigd door de Waalse beeldhouwer Joseph Baudrenghien en gegoten bij de bekende Fonderie Verbeyst in Brussel. Het standbeeld stond destijds in het midden van de Gemeenteplaats - nu Herman Teirlinckplein - en werd door de gebroeders Van Haelen bekostigd en daarna geschonken aan de oud-strijdersbond ter nagedachtenis van de negen gesneuvelde soldaten uit Beersel. Het beeld werd reeds op 5 oktober 1919 ingehuldigd samen met de Verlossingsboom. De feestelijke ceremonie werd bijgewoond door de Beerselse oud-strijders en hun families, officiële genodigden en een grote menigte nieuwsgierigen. De oud-strijders kregen een diner aangeboden, alle verengingen namen deel aan de stoet en baron de Roest d’Alkemade tastte in zijn geldbeugel voor een spetterend vuurwerk. 

In 1946 werden de namen van twee soldaten, namelijk Hendrik Van Den Bosch en Paul Peeters, die hun leven opgeofferd hadden voor de geallieerde zege, bijgevoegd op het monument. In 1971 bij de heraanleg van het Herman Teirlinckplein verhuisde het beeld naar het plantsoen voor de gemeentelijke feestzaal. Lokale proteststemmen verstomden vrij snel toen bleek dat er hierdoor veel parkeerplaatsen bijkwamen. 

Het bronzen beeld, gesigneerd op de voet, stelt de Griekse godin Athena, godin van de strijd en beschermster van de kunstenaars voor. Zij legt een mantel over een licht gebogen jongeling met laarzen en geweer. De man steunt op zijn geweer.

We vermoeden dat het beeld reeds afgewerkt was voor de wapenstilstand en in het atelier van Baudrenghien stond. Van Haelen wou het werk van zijn poulain promoten en schonk het aan de Beersele oud-strijdersvereniging. Het beeld kreeg hierdoor een andere invulling dan oorspronkelijk bedoeld.

Biografie: Baudrenghien (Monceau-sur-Sambre 14/11/1873 – Ukkel 12/02/1954) studeerde aan de Academie van Brussel en was een leerling van Charles Van der Stappen en J. Jacquet. Hij was lid van de Brusselse kunstenaarsvereniging LABEUR én was een goede vriend van geuzebrouwer en mecenas Frans Van Haelen.

Opschrift:

Aan onze helden

  1. Hermans, G. Lacus, J. Van Eynde, J. Van Puyvelde
  2. Bonnewyn, P. De Cuyper, G. Degenst, P. Deneyer, P. Goossens

1940 P. Peeters, H. Vandenbosch,

Weetje: Door het jarenlang oxidatieproces kreeg het beeld een prachtige turquoise patina.